Karol Dominik Witkowski, PIERWSZY PAPIEROS, 1892

66 x 40.5cm - olej, płótno

sygn. p.d.: K. Witkowski | 92 [data powtórzona]


Obraz Karla Witkowskiego, polsko-amerykańskiego artysty, ucznia Jana Matejki i Karla von Piloty’ego, przedstawia dwóch młodych, ubogich chłopców idących ramię w ramię miejską uliczką z zapalonymi papierosami w dłoniach. Starszy z nich, w kamizelce i kapeluszu, obejmuje swojego towarzysza, co nadaje całej scenie żartobliwy rys udawanej dorosłości. Mimo skromnego ubioru ich czyste twarze i pogodne spojrzenia odzwierciedlają skłonność malarza do idealizowania wizerunku dzieci ulicy.
Choć Witkowski był za oceanem poszukiwanym portrecistą zamożnych elit, to właśnie takie sceny przedstawiające gazeciarzy i małe kwiaciarki przyniosły mu trwałe uznanie. Dzieło to doskonale łączy realizm codziennego życia z charakterystycznym dla twórczości artysty sentymentalizmem i humorem.

Karol Dominik Witkowski (Jazłowiec 1860 - Newark, New Jersey 1910) - malarz portretów i scen rodzajowych z dziecięcymi bohaterami. W Stanach Zjednoczonych, gdzie spędził połowę życie znany jest jako Karl Witkowski. Pochodził z Jazłowca na Ukrainie, szkołę ukończył w Czortkowie. Wcielony do armii austriackiej, rysował portrety oficerów, portretował m.in. księcia Wilhelma Wirtemberskiego, dowódcy XI Korpusu we Lwowie. W 1881 krótko kształcił się w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem Jana Matejki. W 1882 podjął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Następnie – w 1884 – wyjechał do Nowego Jorku, skąd po trzech latach przeniósł się do Paryża, gdzie studiował jeszcze w Acádemie Julian, a malowane wówczas obrazy wystawiał w paryskich galeriach. W 1889 wrócił do Stanów Zjednoczonych i zamieszkał w Newark, czasowo przenosząc się do pobliskich Irvington i Vaisburg. Malował cenione powszechnie portrety, ale prawdziwą, szeroką popularność przyniosły mu sentymentalne a równocześnie realistyczne obrazy przedstawiające dzieci z ulic Newarku (Czyścibut, Pierwszy papieros, Gazeciarz, Bańki mydlane). Swoje obrazy kilkakrotnie pokazywał na wystawach w Nowym Jorku w latach 1891-1910. Pojawiały się także w różnych galeriach i na aukcjach sztuki. Wiele z nich wydano w formie dużych reprodukcji. Większa liczba obrazów artysty znajduje się w Muzeum w Newark.